Genel aydınlatma giderleri, belediyelere vergi gelirlerinden aktarılan paylardan büyükşehirler ve il özel idareleri için yüzde 10, diğer belediyeler için ise yüzde 5 oranlarında kesinti yapılarak karşılanıyordu. Bu oranlar Cumhurbaşkanı kararı ile 1 kat artırımlı olarak yüzde 20 ve yüzde 10 olarak uygulanıyordu. Ancak bu uygulamanın süresi 31 Aralık 2025 tarihinde dolduğu için yeni düzenleme yapılması gerekiyordu. Hükümet bu yeni düzenlemeyi Meclis’te bulunan “torba teklif” ile yapıyor.
ORANLAR ARTIYOR
Düzenlemeyle genel aydınlatma giderleri için yasayla belirlenen kesinti oranlarının büyükşehir belediyeleri ve mücavir alanlarındaki belediyeler için yüzde 10’dan yüzde 30’a, diğer belediyeler için yüzde 5’ten yüzde 15’e; bu sınırlar dışındaki yerler için ise yüzde 10’dan yüzde 30’a çıkarılması öngörülüyor. Ayrıca Cumhurbaşkanı bu oranları iki katına kadar artırabilecek. Düzenleme ile merkezi yönetim bütçe giderlerinin 3 milyar TL azalması öngörülüyor.
DAHA ÖNCE DE GETİRİLMİŞTİ
CHP Karabük Milletvekili Cevdet Akay, düzenlemenin aynısının Temmuz 2024’te ve Ekim 2025’te de geldiğini, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda geri çekildiğini söyledi. Akay, şöyle devam etti:
“Şimdi, mevcut yasal oranlar 3 kat artırılıyor yani yüzde 10 olan yüzde 30 oluyor, yüzde 5 olan yüzde 15 oluyor, Cumhurbaşkanına da 2 kat yetki – eskisinde de var zaten o – veriliyor. Yasal oran 2014’ten itibaren biri 20, biri 10 olarak uygulanıyor yani yüzde 50 artış var esasında yani Cumhurbaşkanı 2 katını kullanırsa yüzde 30, yüzde 60 olacak. Zaten belediyeler sıkıntıda. Yani yüzde 60 olarak uygulandığı zaman belediyelerin ve il özel idarelerinin vergi gelirlerinden çok ciddi kesinti olacak; bu, kabul edilecek bir uygulama değil yani bundan kesinlikle vazgeçilmesi lazım. 3 milyar Enerji Bakanlığı’ndan tasarruf ediliyor ama belediyelere yük bindiriliyor.”
ZATEN SIKINTIDALAR…
CHP Antalya Milletvekili Cavit Arı, zaten belediyelerin yeteri kadar sorumlulukları ve sıkıntıları olduğunu söyledi. Arı, “Özellikle de muhalefet belediyelerinin genel bütçeden gelen paylarından, işte, SGK borcu yüzünden, Maliye borcu yüzünden silkeleme talimatı nedeniyle yapılan kesintilerle zaten sıkıntıda. Siz şimdi bu sorumluluğu da belediyelere yüklerseniz iktidarıyla muhalefetiyle bütün belediyeler bu sıkıntıyı yaşayacaktır. Eski şekliyle yani mevcut şekliyle yüzde 10, yüzde 5 oranlarının devam etmesi gerektiğini ifade ediyoruz” diye konuştu.
‘2024 SEÇİMLERİNDEN SONRA…’
CHP Manisa Milletvekili Vehbi Bakırlıoğlu da şunları söyledi:
“Cumhurbaşkanı artırma yetkisini kullanacak. Çünkü hani tiyatro sahnelerinde ‘eğer bir silah varsa mutlaka patlar’ var ya. Burada ‘artırma’ yazdıysa mutlaka artırır çünkü 2014 yılında bir kat artırmış yani yüzde 20’den yüzde 60’a çıkacak. Belediyelerin sıkıntıda olduğu zaten bilinen, malum olan bir şey… Esasına bakılırsa, daha öncesinde bunun hepsini belediyeler karşılıyormuş. 2011 yılında, zannedersem, özelleştirmeyle beraber devlet katkı vermeye başlamış. O dönemlerde, tabii, siyasi haritaya baktığımız zaman, Türkiye’de turuncu renk hakimdi. Şimdi, ne zaman etraf 2024 seçimlerinden sonra kıpkırmızı oldu, birden bire böyle bir şeyle karşı karşıya kalıyoruz.”
Düzenleme eleştirilere karşın komisyondan iktidar partisinin oylarıyla değiştirilmeden geçti.
